Niewątpliwie najgoręcej dyskutowanym tematem w ostatnich tygodniach jest stan naszego państwa. Dobrze, że ma to miejsce w okresie przedwyborczym, kiedy w sposób naturalny wzrasta zainteresowanie tematyką społeczną. Opublikowanie długo oczekiwanego raportu zespołu badającego przyczyny katastrofy smoleńskiej sprawiło, że uwaga opinii publicznej skupiła się na sytuacji w armii, a zwłaszcza na 36 pułku specjalnym, odpowiedzialnym za przewóz najważniejszych osób w państwie. Osobiś
Dlaczego polskiej wsi się udało. Pięć lat w Unii Europejskiej
Jedenaście lat temu, po trzydziestu latach życia na Zachodzie, wróciłem do Polski i osiadłem w maleńkim miasteczku, w którym bezrobocie wynosiło ponad 30 procent, a mieszkańcy zajmowali się głównie piciem wódki i czekaniem na lepsze czasy. Zapraszałem niekiedy moich przyjaciół z Warszawy, pytając złośliwie, czy nie zechcieli by się wybrać na odwiedziny do Polski. Stolice zmieniają się szybciej, często nieprzyzwoicie szybciej, a ich rozwój nie mówi nic o rozwoju kraju jako całości.
Wybór mojego miasteczka był przypadkowy, po prostu przez kilka lat drogą pocztową zaopatrywałem nauczycielkę angielskiego ze szkoły w pobliskiej wsi w pomoce do nauki angielskiego i wreszcie – odwiedzając ją podczas urlopu kupiłem sobie dom, który mi się spodobał.
Z wykształcenia jestem socjologiem, ale po wyjeździe na Zachód doszedłem do wniosku, że nie tylko polska socjologia nie ma nikomu niczego do zaoferowania, ale również ta zachodnia, i uciekłem do historii gospodarki, a moim mistrzem był i jest do dziś jedyny czarny laureat nagrody Nobla w ekonomii Arthur W. Lewis, który poświęcił swoje życie badaniu różnych strategii reform gospodarczych w krajach niedorozwiniętych. Arthur W. Lewis (niemal zapomniany dziś na Zachodzie, był w pracach ekonomistów chińskich w okresie formułowania strategii reform Denga jednym z najczęściej cytowanych ekonomistów zachodnich) badając historię rozwoju państw europejskich doszedł do wniosku, że nie mają szans na skuteczną reformę gospodarczą kraje, które stawiają na szybką industrializację i urbanizację bez głębokich reform w rolnictwie. Analizując początki rewolucji przemysłowej w Anglii pokazywał, iż w pierwszej fazie oznaczała ona zaledwie mechanizację narzędzi powszechnie wcześniej stosowanych w rolnictwie. Bardzo poprawna analiza Malthusa nie przewidywała (i w tamtym okresie raczej nie mogła przewidzieć), iż wzrost wydajności rolnictwa wyprzedzi z nawiązką tempo przyrostu naturalnego. Przemysł i urbanizacja muszą bazować na nowoczesnej wsi i nowoczesnym rolnictwie, gdzie coraz mniejsza liczba ludzi produkuje coraz większe nadwyżki towarów rolnych.
Strategie, które podtrzymują zacofaną wieś i zacofane rolnictwo, koegzystencję średniowiecza i nowoczesności, są praktycznie rzecz biorąc skazane na niewydolny przemysł i zdegenerowaną urbanizację, czyli na miasta będące pod wieczną presją uciekającej ze wsi biedoty.
Komunizm obiecywał chłopom, że robotnikom będzie lepiej, dla Lewisa ważniejsza była porażka państw afrykańskich, która w pewnym sensie wynikała z tego samego marzenia o szybkim sprawieniu sobie nowoczesności kosztem wsi.