2012 Lutego 4
Realia Strona glowna
Sierpień NR 4 (25) 2011
Cien
Od redakcji

Niewątpliwie najgoręcej dyskutowanym tematem w ostatnich tygodniach jest stan naszego państwa. Dobrze, że ma to miejsce w okresie przedwyborczym, kiedy w sposób naturalny wzrasta zainteresowanie tematyką społeczną. Opublikowanie długo oczekiwanego raportu zespołu badającego przyczyny katastrofy smoleńskiej sprawiło, że uwaga opinii publicznej skupiła się na sytuacji w armii, a zwłaszcza na 36 pułku specjalnym, odpowiedzialnym za przewóz najważniejszych osób w państwie. Osobiś

Kultura Ewelina Wejbert-Wąsiewicz Sierpień NR 4 (25) 2011

Rola artysty w społeczeństwie

1. Mitologizacje twórcze w teorii

Co to znaczy być artystą? Czy jest to zawód czy powołanie? Są to pytania, na które sami artyści być może nie potrafią odpowiedzieć. Artysta różni się od nie-artysty przede wszystkim osobowością, tym, iż inaczej postrzega świat, inaczej go odczuwa, bardziej głęboko, a swą intuicję wyraża poprzez sztukę. Społeczeństwo różnie zapatrywało się na potrzebę istnienia człowieka twórczego. Sztuka jest dobrem, ale dobrem wyższego rzędu. Pojawia się dopiero tam, gdzie zaspokojone są już potrzeby podstawowe, dlatego też przez długi czas była dostępna tylko wybranym warstwom społecznym. Pozostali nie widzieli uzasadnienia dla zawodu artysty. Jednakże nadszedł kiedyś czas, kiedy artyści mogli cieszyć się uznaniem społecznym. Wtedy to twórcy, zaczęli uważać się za ludzi niezwykłych – za tych, których obowiązują inne prawa niż resztę społeczeństwa. Tak zaczęły powstawać mity, które i dziś artyści sami podtrzymują, umacniają i rozwijają wokół własnej osoby. Co ważne, są to często mity uznawane w kręgach twórców i odbiorców.

Mit nie jest ani prawdą ani fałszem. Zawiera w sobie przekonania wyrażane obrazowo i emocjonalnie, zazwyczaj mity są zbiorowe, a swym zasięgiem obejmują pewną grupę społeczną. Jest to termin naukowy-opowieść sakralna, wyrażająca, uzasadniająca i klasyfikująca wierzenia religijne związane z kultem i rytuałem, mająca na celu utwierdzenie postaw religijnych, doświadczeń i wyobrażeń, objaśnienie zabiegów magicznych, albo w szerszym znaczeniu, wszelkie konstrukcje światopoglądowe i artystyczne, które strukturą, funkcją, motywacją i formą zewnętrzną zbliżone są do mitu w znaczeniu tradycyjnym. Pojęcie „mit” rozszerza się na wszelkie przekonania nie mające uzasadnienia lecz, do których przywiązuje się wagę.

Przyjrzyjmy się, zatem bliżej mitom omawianym przez M. Golkę („Socjologia artysty”), M. Gołaszewską („Estetyka i antyestetyka”) oraz A. Osękę („ Mitologie artysty”). Będzie to dwadzieścia typów uzasadnień twórczych. Pierwszy z nich to MIT WYJĄTKOWOŚCI , swymi korzeniami sięga on epoki romantyzmu, kiedy to artyści wzrastali w poczuciu swej wyjątkowości, zaznaczając tym samym swą odmienność wobec otoczenia.

„(...)Artysta, od czasów romantyzmu, ukazywał się sobie samemu, jako wyższy gatunek człowieka, natura nieprzeciętna, jedynie zdolna do postrzegania i przeżywania zjawisk innym niedostępnych (...)” (Golka 61).

Pobierz cały artykuł w formacie PDF

ul. Kopernika 36/40, 00-924 Warszawa, tel. 0-663 371 415, 0-693 101 300