Niewątpliwie najgoręcej dyskutowanym tematem w ostatnich tygodniach jest stan naszego państwa. Dobrze, że ma to miejsce w okresie przedwyborczym, kiedy w sposób naturalny wzrasta zainteresowanie tematyką społeczną. Opublikowanie długo oczekiwanego raportu zespołu badającego przyczyny katastrofy smoleńskiej sprawiło, że uwaga opinii publicznej skupiła się na sytuacji w armii, a zwłaszcza na 36 pułku specjalnym, odpowiedzialnym za przewóz najważniejszych osób w państwie. Osobiś
Miejsce i rola chłopów na początku II Rzeczypospolitej
Dyskutując o narodzinach II Rzeczypospolitej, wojnie z Ukrainą i Sowietami oraz o powstaniu wielkopolskim i powstaniach śląskich rzadko zadajemy pytanie jaki wpływ na te wydarzenia miała dominacja chłopów w strukturze społeczeństwa obywatelskiego i rola ruchu ludowego i szerzej postaw politycznych chłopów w tym okresie. Podejmując ten temat trzeba podkreślić, że odzyskaną niepodległość w końcu 1918r. poprzedziły 4 lata Wielkiej Wojny, w której po różnych stronach konfliktu walczyło setki tysięcy żołnierzy narodowości polskiej, głównie synów chłopskich a ziemie polskie stały się głównym terenem działań wojennych. Działania wojenne także toczyły się głównie na terenach wiejskich.
Na 7,5 mln budynków wiejskich w wyniku wojny zniszczonych zostało 1,7 mln, z tego 75% służyło celom gospodarczym. Na kresach wschodnich wiele wsi zrównano z ziemią. W Królestwie Polskim najbardziej ucierpiały powiaty: chełmski, ostrołęcki, sochaczewski, kolneński, przasnyski, hrubieszowski, rawski i iłżycki.
Gwałtownie w wyniku działań wojennych zmalał obszar zasiewów i poziom plonów, szczególnie na kresach wschodnich, w Królestwie Polskim i w Galicji. W województwach centralnych zniszczono 146 tys. ha lasów, we wschodnich 148 tys. ha. W styczniu 1919 gabinety Moraczewskiego i Paderewskiego chcąc pomóc rolnikom w odbudowie domów mieszkalnych i budynków gospodarskich ustaliły zasady wydawania drewna z lasów państwowych na ulgowych warunkach. Chciano w ten sposób zahamować niekontrolowany wyrąb lasów państwowych.
Zagospodarowanie odłogów, które w latach 1918/1919 szacowano na 4,6 mln ha, przebiegało bardzo powoli. Z inicjatywy Stanisława Janickiego – ministra rolnictwa w gabinecie I. Paderewskiego w marcu 1919 r. Sejm Ustawodawczy przyjął ustawę zobowiązującą właścicieli gruntów leżących odłogiem do ich wydzierżawienia do 1 kwietnia 1919 r. Po tym terminie miały być one wzięte w zarząd przymusowy i wydzierżawione. Na kresach wschodnich wielu właścicieli wracało do swych majątków, na których uprawiali ziemie chłopi. Po kontrowersjach mogli zatrzymać oni część plonów z tych majątków.
Wojna polsko-bolszewicka zastała wieś wyniszczoną materialnie i w złej kondycji psychicznej. Nastąpiło zahamowanie dopiero co rozpoczętej odbudowy gospodarstw. Armia pochłaniała 62% ogółu wydatków budżetowych. Chłopi mogli liczyć więc głównie na własne siły. Odgłosy wojny w przeddzień żniw wywoływały tym większy niepokój i lęk przed jutrem. Bez znajomości tych faktów trudno miarodajnie ocenić postawy chłopów i okoliczności w jakich przyszło organizować rządowi obronę przed wrogiem zbliżającym się do stolicy.A przecież w tamtym czasie Polska mogła głównie na tej warstwie oprzeć rachuby na zwycięską wojnę...