2012 Lutego 4
Realia Strona glowna
Sierpień NR 4 (25) 2011
Cien
Od redakcji

Niewątpliwie najgoręcej dyskutowanym tematem w ostatnich tygodniach jest stan naszego państwa. Dobrze, że ma to miejsce w okresie przedwyborczym, kiedy w sposób naturalny wzrasta zainteresowanie tematyką społeczną. Opublikowanie długo oczekiwanego raportu zespołu badającego przyczyny katastrofy smoleńskiej sprawiło, że uwaga opinii publicznej skupiła się na sytuacji w armii, a zwłaszcza na 36 pułku specjalnym, odpowiedzialnym za przewóz najważniejszych osób w państwie. Osobiś

Z kart historii Prof. Stefan Józef Pastuszka Sierpień NR 4 (25) 2011

Wkład ludowców w pierwszą konstytucję II Rzeczypospolitej

6 maja 1917 r. na posiedzeniu Koła Polskiego Włodzimierz Tetmajer poseł do parlamentu wiedeńskiego z PSL „Piast” zgłosił rezolucję głoszącą, że jedynym rozwiązaniem sprawy polskiej jest utworzenie niezależnego państwa polskiego, złożonego ze wszystkich ziem polskich z dostępem do morza. Po burzliwej dyskusji została ona przyjęta przez Koło Polskie, a następnie jednogłośnie przez Sejmowe Koło Polskie. Decyzja ta została przyjęta przez Krakowian w dniu 28 maja 1917 r. z wielką radością.

Wcielenie powyższych celów miała zapewnić konstytucja odrodzonego państwa. Jej opracowanie powierzono komisji konstytucyjnej Konstytuanty, utworzonej w Sejmie Ustawodawczym odrodzonej Rzeczypospolitej, wybranym w styczniu 1919 r. W tym roku minęło właśnie 90 lat od tamtego historycznego wydarzenia.

Komisja konstytucyjna Konstytuanty miała charakter pluralistyczny w sensie politycznym i światopoglądowym. Liczyła 30 członków, w tym 10 ludowców – czterech z PSL „Piast”, pięciu z PSL „Wyzwolenie” i jeden z PSL Lewica.

Deklaracja programowa PSL „Piast” odczytana przez W. Witosa w parlamencie w czasie debaty konstytucyjnej głosiła:

„Polska będzie potężna, gdy się oprze na masach ludowych. Dlatego w naszych pracach konstytucyjnych budować będziemy państwo polskie jako Rzeczpospolita Ludową z wybieralnym prezydentem na czele, z sejmem jednoizbowym jako dzierżycielem suwerenności i ludowładztwa, wybranym na podstawie powszechnego, równego, tajnego i proporcjonalnego głosowania. W państwie polskim zniknąć muszą wszystkie przywileje, a masy ludowe, wśród których jest jeszcze wiele nieufności, muszą odczuć, że mają swoją ojczyznę. Sprawią to gruntowne reformy społeczne na wszystkich polach, które uczynią z każdego Polaka bez względu na pochodzenie, stan i zajęcie – wolnego i zadowolonego obywatela ojczyzny.” W państwie polskim ma być zagwarantowana wolność przekonań i wyznania; wolność osobista mogła być ograniczona jedynie ze względu na interes państwa i ogółu obywateli.

Pobierz cały artykuł w formacie PDF

ul. Kopernika 36/40, 00-924 Warszawa, tel. 0-663 371 415, 0-693 101 300