2012 Lutego 4
Realia Strona glowna
Sierpień NR 4 (25) 2011
Cien
Od redakcji

Niewątpliwie najgoręcej dyskutowanym tematem w ostatnich tygodniach jest stan naszego państwa. Dobrze, że ma to miejsce w okresie przedwyborczym, kiedy w sposób naturalny wzrasta zainteresowanie tematyką społeczną. Opublikowanie długo oczekiwanego raportu zespołu badającego przyczyny katastrofy smoleńskiej sprawiło, że uwaga opinii publicznej skupiła się na sytuacji w armii, a zwłaszcza na 36 pułku specjalnym, odpowiedzialnym za przewóz najważniejszych osób w państwie. Osobiś

Europa i Świat Agnieszka Pawlak Sierpień NR 4 (25) 2011

Czechy – kraj w środku Europy

Z dziejów czeskiej państwowości

Pierwsze państwo na tych ziemiach – Rzesza Wielkomorawska pojawiło się około 830 roku. Na gruzach państwa morawskiego powstały Czechy, które najwcześniej z wszystkich państw Europy Środkowej przyjęły chrzest w obrządku łacińskim. Czechy, w krótkim okresie – za sprawą misji Cyryla i Metodego – stały się również prekursorem chrystianizacji na ziemiach Europy Środkowej. Chrzest w tym obrządku przyjął też prawdopodobnie książę Wiślan. Cesarstwo bizantyjskie przegrało jednak ekspansję religijną z cieszącym się coraz większymi wpływami cesarstwem zachodnim, mimo iż cesarz Bizancjum wysłał Cyryla i Metodego z misją na ziemie słowiańskie.

Powstałe z około dziesięciu plemion (Czechów, Dulebów, Chebon, Sedlinian, Łużyczan, Lemuzów, Litomierzyczan, Deczan, Zliczan i innych) państwo czeskie kontynuowało tradycję państwa wielkomorawskiego. W I X wieku rządzone przez Przemyślidów państwo Czechów, podobnie jak Morawy, oscylowało między wpływami rzymskim a greckimi. Dodatkowo w I X wieku książęta czescy byli rozdarci między wiernością wobec Franków i wiernością wobec Moraw. Władca Czechów Borzywoj (pan. 855–891) i jego małżonka Ludmiła przyjęli chrzest według obrządku morawskiego (słowiańskiego). Następca Borzywoja – Spitygniew (pan. 893-915) został ochrzczony w Ratyzbonie w Bawarii, a więc według obrządku łacińskiego. Kolejny władca Czech – Wacław (pan. 900–929), choć jego panowanie było krótkie i przypadło na szczytowy okres najazdu Madziarów, został uznany po śmierci za świętego i był otaczany czcią zarówno przez stronę łacińską, jak i morawską. Zamordowany przez brata Bolesława I Wacław został narodowym świętym Czechów jako męczennik i ofiara nasilających się wpływów niemieckich (Bolesław I starał się o zacieśnienie związków z Saksonią) (Davies, 1998: 358–359; Samsonowicz, 2000: 48).

Przez ponad sto lat, za panowania dynastii Przemyślidów, obok obrządku łacińskiego przetrwał w Czechach obrządek słowiański, mimo iż stolica biskupia w Pradze (zał. 967) była podporządkowana metropolicie Moguncji. W miarę wzrostu potęgi cesarstwa niemieckiego Czechy jako lennik cesarstwa i klient Kościoła niemieckiego stały się jednak tym spośród krajów słowiańskich, który został najsilniej wciągnięty w orbitę niemieckich wpływów. W związku z tym Czechy coraz bardziej przypominały wielkie cesarskie lenna (Davies, 1998: 358–359; Samsonowicz, 2000: 48).

Korona św. Wacława obejmowała w omawianym okresie Czechy, Morawy (wkrótce utracone na pewien czas na rzecz cesarstwa) i Śląsk (ludność Śląska mówiła w większości po polsku). Z kolei Królestwo Czech obejmowało także Łużyce i Brandenburgię, a zatem połowa jego ludności mówiła po niemiecku (Wandycz, 1995: 39; Samsonowicz, 2000: 33, 38).

Warto również wspomnieć, że w trwającym przez całe niemal średniowiecze sporze między cesarstwem a papiestwem o inwestyturę Czechy stanęły po stronie cesarstwa. Pozytywną stroną uzależnienia Czech od cesarstwa był szybszy niż w pozostałych krajach regionu rozwój ekonomiczny i demograficzny. Czechy były najbardziej uprzemysłowionym krajem regionu, a Praga – miastem na europejską skalę.

Pobierz cały artykuł w formacie PDF

ul. Kopernika 36/40, 00-924 Warszawa, tel. 0-663 371 415, 0-693 101 300