Niewątpliwie najgoręcej dyskutowanym tematem w ostatnich tygodniach jest stan naszego państwa. Dobrze, że ma to miejsce w okresie przedwyborczym, kiedy w sposób naturalny wzrasta zainteresowanie tematyką społeczną. Opublikowanie długo oczekiwanego raportu zespołu badającego przyczyny katastrofy smoleńskiej sprawiło, że uwaga opinii publicznej skupiła się na sytuacji w armii, a zwłaszcza na 36 pułku specjalnym, odpowiedzialnym za przewóz najważniejszych osób w państwie. Osobiś
Profesjonalizacja polityki i życia publicznego elit to temat pojawiający się w dyskusji publicznej już od kilku lat. Wraz ze zmianą systemu w Polsce, przełomem lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych – wizja postrzegania roli polityków i polityki w życiu kraju przybrała innego znaczenia. Eksperci Instytutu Badań i Analiz Politologicznych w kolejnym już RAPORCIE IBAP, powstałym wraz z Dwumiesięcznikiem społeczno – politycznym – Realia i co dalej … prezentują opinie i badania na ten właśnie temat.
Powstały Raport, którego zasadniczą częścią jest zaprezentowanie wyników własnych badań przeprowadzonych wśród respondentów za pomocą anonimowych ankiet, podzielony został na dwie części. Pierwsza z nich podejmuje wątek zawodu polityka i jego profesjonalizacji. W tej części znaleźć można zarówno odniesienie do bieżących rozwiązań prawno – instytucjonalnych, teoretyczne rozważania, jak i analizę przeprowadzonej przez IBAP ankiety. Wpływ instytucji na proces profesjonalizacji polityki – to tytuł drugiej części Raportu – równie bogatej w wyniki przeprowadzonych badań, jak i rozważania nad bieżącym stanem procesu profesjonalizacji. Całość Raportu zamyka podsumowanie, bogate we wnioski i sugestie co do stanu procesu profesjonalizacji życia politycznego w Polsce. Żywię nadzieję, że formuła Raportu przypadnie Państwu do gustu i stanie się narzędziem do pogłębienia wiedzy w przedmiotowym zakresie.
Łukasz Polinceusz - Dyrektor Instytutu Badań i Analiz Politologicznych
Część I. Zawód polityk i jego profesjonalizacja
Już naszych przodków nurtowały pytania o to, kto może być politykiem i mieć dostęp do władzy, jak go legitymizować. Mimo biegu lat pytania te wciąż powracają i nie tracą na aktualności. Max Weber autor rozprawy „Polityka jako zawód i powołanie” uważał, że politykę można uprawiać będąc politykiem „okazjonalnym” wykonując ten zawód, jako zawód uboczny albo jako zawód główny. Żyje się „dla” polityki albo „z” polityki. Żyjąc z polityki, polityk zawodowy może być zwykłym beneficjentem albo płatnym urzędnikiem. Weber wskazuje na pewne niebezpieczeństwo, a mianowicie na fakt, iż wraz z rosnącą w wyniku powszechnej biurokratyzacji liczbą urzędów oraz rosnącym popytem na niejako specyficzną formę zabezpieczenia bytu, tendencja ta rozwija się we wszystkich partiach i coraz częściej stają się one dla swych stronników środkiem do celu, którym jest takie właśnie zabezpieczenie bytu. Jednocześnie Weber zauważa rozwój nowoczesnej klasy urzędniczej, wysoko wykwalifikowanej, specjalistycznie i fachowo wyszkolonej. Jej cechą musi być wysoko rozwinięte poczucie godności i uczciwości. Wraz z awansem fachowo wyszkolonej klasy urzędniczej zaczęli pojawiać się „politycy zajmujący się kierowaniem”.