Wyjątkowo napięta atmosfera panuje na początku 2012 roku. Zamiast optymizmu, charakterystycznego dla nowego roku, coraz więcej obaw co on przyniesie. Wydaje się, że nie chodzi tym razem tylko o problemy finansowe kilku krajów, ale o załamanie się pewnej filozofii rozwoju, którą świat kierował się po upadku systemu komunistycznego. Za mało uświadamialiśmy sobie fakt, że za ten upadek trzeba będzie zapłacić, nawet przez społeczeństwa, które żyły w warunkach woln
Integracja energetyczna Europy wśród priorytetów polskiej Prezydencji
Wprowadzenie
1 stycznia 2009 r. Rosja kolejny raz zakręciła kurek z gazem na Ukrainę. Decyzja ta była skutkiem braku porozumienia dotyczącego cen surowca. W wyniku kryzysu Rosja wstrzymała dostawy błękitnego paliwa aż do 10 państw członkowskich Unii Europejskiej (Austria, Bułgaria, Czechy, Francja, Grecja, Słowacja, Słowenia, Rumunia, Węgry i Włochy) oraz Bośni i Hercegowiny, Chorwacji, Macedonii, Mołdawii, Serbii. Ograniczenia objęły również Polskę, gdzie dostawy z Rosji spadły o 70 proc. Aby w przyszłości uniknąć podobnych sytuacji kryzysowych, Państwa Członkowskie UE planują wspólne działania w celu stworzenia bezpiecznych i pewnych tras dostaw surowców energetycznych. Czy Polska Prezydencja w UE mogłaby przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa energetycznego Europy i nadać nowy wymiar unijno-rosyjskiemu dialogowi energetycznemu?
Rosja jest kluczowym partnerem gospodarczym UE. Zarówno w imporcie jak i eksporcie plasuje się na trzecim miejscu. Największy udział w imporcie z Rosji stanowią surowce energetyczne – 57 proc. W 2010 r. surowce energetyczne stanowiły ok. 45 proc. rosyjskiego eksportu do UE. Rosja jest największym, obok Arabii Saudyjskiej, producentem i eksporterem ropy naftowej. W 2004 r. uzależnienie państw Wspólnoty Europejskiej osiągnęło najwyższą wartość – 67% ogólnego zużycia energii, pod koniec dekady ustabilizowało się na poziomie 45%. Ponad 4/5 zużywanej w UE ropy pochodzi z krajów trzecich, w 2010 r. 2/3 ropy pochodziło z krajów OPEC. Jeśli chodzi o gaz ziemny, którego zużycie pokrywane jest w 1/3 z importu, jego głównym dostawcą od lat osiemdziesiątych jest Rosja. Posiada ponad 20% znanych światowych rezerw gazu oraz 5% wszystkich odkrytych złóż ropy. Sektor energetyczny i metalurgiczny stanowi ok. 20% rosyjskiej gospodarki, jednak zatrudnia zaledwie 2% całej siły roboczej.
W 2009 r. Rosja produkowała 9,98 mln baryłek ropy dziennie, co stanowiło 12,6 proc. światowej produkcji. Eksport stanowił ponad 50 proc. wydobytego surowca (5,17 mln baryłek dziennie). Rezerwy rosyjskiej ropy naftowej na początek 2011 r. szacuje się na 79 mld baryłek – 6,4 proc. światowych zasobów. Natomiast w przypadku gazu ziemnego Rosja w 2010 r. wyeksportowała 173 mld m3, a zasoby błękitnego surowca określa się na 44,65 bln m3 – 25,2 proc. światowych rezerw (2009 r.). To w Rosji znajduje się drugie największe na świecie pole gazu ziemnego – Urengoy, szacowane na 10 200 mld m3. Rozpoczęty w 2000 r. dialog energetyczny pomiędzy Unią a Rosją umożliwia na szczeblu politycznym i eksperckim propagowanie współpracy i rozwiązywanie kluczowych problemów.